CO TO JEST KORUPCJA?
Korupcją mogą być zarówno różnorodne działania, jak również sytuacje społeczne i stosunki interpersonalne. W zachowaniach korupcyjnych zawsze mamy do czynienia z dwiema stronami: "dawcą" i "biorcą". Często przy mówieniu o łapówkach mówi się "dać coś komuś", "dać coś w zamian". Jest to więc wzajemna wymiana, oddziaływanie między osobą "otrzymującą' i "dającą". W tej relacji zawsze występuje kilka elementów: partnerzy działania, porozumienie dotyczące łapówki, przedmiot i wartość łapówki, wymiana korzyści, naruszenie normy czy też jakiegoś dobra ( naruszenie normy prywatnej, dobrego imienia, własności publicznej, czy naruszenie wartości, np. uczciwości, rzetelności).
Korupcja - w ujęciu słownikowym, przede wszystkim zwraca się uwagę na demoralizujący, czyli niezgodnym z przyjętym w społeczeństwie systemem wartości. "Słownik Języka Polskiego" za korupcję uznaje "przyjmowanie lub żądanie przez pracownika instytucji państwowej lub społecznej korzyści majątkowej lub osobistej w zamian za wykonanie czynności urzędowej lub za naruszenie prawa".
Korupcja jest patologią społeczną, czyli takim zachowaniem instytucji, czy też jakiegoś elementu systemu społecznego, który stoi w sprzeczności ze światopoglądem i systemem wartości akceptowanymi w danej społeczności.
Korupcja może występować w różnych formach:
- przekupstwo - łapownictwo;
- wykorzystywanie środków budżetowych i majątku publicznego do celów prywatnych lub osobistych korzyści;
- płatna protekcja w obsadzaniu stanowisk;
- handel wpływami, np. poparcie w wyborach lub finansowanie partii politycznej w zamian za zdobycie wpływów;
- zakup zamówień, kontraktów i innych korzyści rządowych, koncesji czy decyzji sądu;
- uchylanie się przed obowiązkiem celnym, podatkowym czy wynikającym z innych przepisów;
- świadome, niezgodne z prawem dysponowanie środkami z budżetu państwa i majątkiem, który jest dobrem publicznym;
- faworyzowanie, protekcja;
- nepotyzm, kumoterstwo;
- kupczenie wpływami.
Warunki sprzyjające korupcji:
- skupienie mocy podejmowania decyzji, reżimy niedemokratyczne
- zaangażowanie dużej ilości pieniędzy publicznych w jakiś projekt
- zamknięte kliki dbające o własne interesy, sieci kolesiowskie ("old-boy" networks)
- mały nacisk na zachowanie procedur prawnych
- źle opłacani urzędnicy państwowi
- apatyczny i niezainteresowany lub bezkrytyczny i łatwo dający się prowadzić demos, niewystarczająco zaangażowany w monitorowanie sfery działań politycznych
- zbyt słabe więzy społeczne
- zbyt duża władza w rękach urzędników
- mała wolność wypowiedzi i mała wolność mediów
Nadodrzańsaki Oddział Straży Granicznej realizuje czynności i przedsięwzięcia harmonogramu działań w ramach II etapu "Strategii Antykorupcyjnej na lata 2005 - 2009" prowadzonego przez Straż Graniczną.
Zachowania antykorupcyjne wśród funkcjonariuszy Lubuskiego Oddziału SG:
- W październiku 2007 roku w rejonie służbowej odpowiedzialności PSG w Gubinku kierowca samochodu ciężarowego chciał wręczyć korzyść majątkową w wysokości 20 Euro funkcjonariuszowi SG za odstąpienie od czynności służbowych tj. od nałożenia mandatu karnego. Funkcjonariusz zdecydowanie odmówił przyjęcia korzyści majątkowej i dokonał zatrzymania osoby. Komendant LOSG wyróżnił funkcjonariusz nagrodą pieniężną.
- W lipcu 2007 roku funkcjonariusz PSG w Olszynie pełniąc służbę w przejściu drogowym zatrzymał obywatela RP, który złożył obietnicę udzielenia korzyści majątkowej w wysokości 200 zł w zamian za odstąpienie od czynności służbowych tj. na zezwolenie przekroczenia granicy samochodem Volkswagen na numerach rejestracyjnych należących do samochodu osobowego marki Skoda.
Ten sam funkcjonariusz w sierpniu 2007r. zatrzymał do kontroli kierowcę ciężarówki, obywatela RP, który naruszył zakaz ruchu pojazdów i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej 12 ton. W zamian za odstąpienie od czynności służbowych zaproponował funkcjonariuszowi korzyść majątkową w wysokości 50 zł. Komendant LOSG wyróżnił funkcjonariusza nagrodą pieniężną.
- W październiku 2007 roku funkcjonariusz PSG w Gubinku odmówił przyjęcia korzyści majątkowej od obywatela Niemiec w wysokości 20 Euro, który stawił się do kontroli granicznej nie posiadając dokumentu tożsamości. Dokonał zatrzymania osoby. Komendant LOSG wyróżnił funkcjonariusz nagrodą pieniężną.
